Türkiye’nin tasarruf tedbirleri, Çin’de enflasyon, Arm’ın yapay zeka bölümü: Piyasalarda neler oluyor?
![](https://niluferajans.com.tr/wp-content/uploads/2024/05/turkiyenin-tasarruf-tedbirleri-cinde-enflasyon-armin-yapay-zeka-bolumu-piyasalarda-neler-oluyor-TfAMZXrt-780x470.jpg)
Investing.com – Wall Street haftaya olumlu bir başlangıç yapacak gibi görünüyor ancak piyasanın yakın vadede yönünü belirleyebilecek enflasyon verileri öncesinde işlem aralıklarının dar olması muhtemel. Çin’de tüketici enflasyonu bir kez daha yükselirken Arm Holdings’in yapay zeka çipi bölümü kuracağı düşünülüyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in katıldığı toplantı ile Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi açıklandı.
1. Vadeli işlemler, TÜFE verileri öncesinde yükselişe geçti
ABD hisse senedi vadeli işlemleri yükselişe geçerek piyasalar için yakın vadede yön belirleyici olabilecek kilit enflasyon verileri öncesinde son dönemdeki olumlu havayı sürdürdü.
Dow ve S&P 500 %0,1 ve Nasdaq 100 %0,2 yükseldi.
Gösterge Dow Jones Industrial Average Cuma günü üst üste sekizinci seansını da yükselişle bitirirken genel olarak olumlu kurumsal kazançların yardımıyla yılın en iyi haftasını geçirdi.
InvestingPro kullanın, profesyoneller gibi kazanın! %20 indirim kodu: INVTROZEL1A
Kodu nasıl kullanacağınızdan emin değil misiniz? Adım adım gösterdiğimiz videoyu izleyebilirsiniz.
Sorularınız için destek birimimize buradan ulaşın.
FactSet verilerine göre S&P 500 şirketlerinin %90’ından fazlası, Cuma günü itibarıyla sonuçlarını bildirdi ve firmaların yaklaşık %80’i tahminleri aştı.
Ancak yatırımcılar, Çarşamba günü açıklanacak olan Nisan ayı tüketici fiyat endeksi verilerini beklerken yükselişin sınırlı kalması muhtemel.
Analistler enflasyonun yıllık bazda %3,6 artmasını bekliyor ki bu da son üç yılın en küçük artışı olacak.
Ancak beklenenden daha yüksek bir enflasyon rakamı, yılın geri kalanında faiz indirimlerini fiyatlandırarak piyasadaki dalgalanmayı yeniden alevlendirebilir.
Ayrıca Salı günü Başkan Jerome Powell dahil olmak üzere bu hafta çok sayıda Fed konuşmacısı var.
2. Arm, yapay zeka çip bölümü kuruyor
Arm Holdings (ARM), Nikkei Asia’da yer alan bir habere göre, yapay zekaya yönelik büyük talepten yararlanmak amacıyla yapay zeka çipleri geliştirmeyi planladığını duyurdu.
İngiltere merkezli çip tasarımcısının, bir yapay zeka çipi bölümü kuracağı ve 2025 ilkbaharına kadar bir prototip üretmeyi hedeflediği belirtilen haberde, muhtemelen sözleşmeli üreticiler tarafından gerçekleştirilecek seri üretimin, 2025 sonbaharında başlaması bekleniyor.
Arm, 2016 yılında Japon yatırım holding şirketi SoftBank (9984) tarafından 32 milyar dolara satın alındı ve geçen yıl SoftBank’in %90 hissesine sahip olduğu Nasdaq‘a kote edildi.
Rapora göre şirket, yapay zeka çiplerinin yüksek olması muhtemel ilk geliştirme maliyetlerini üstlenecek ve bir seri üretim sistemi kurulduktan sonra Arm’ın yapay zeka çipi işi “bölünerek SoftBank’ın altına yerleştirilebilir.”
LSEG verilerine göre Arm hisseleri, yapay zeka bilişimindeki artıştan yararlanarak bu yıl şimdiye kadar yaklaşık %45 yükseldi ve piyasa değeri 113 milyar doların üzerine çıktı.
SoftBank Group, üç aylık kâra geçerek 31 Mart’a kadar olan yılda daha küçük bir zararla sonuçlandı ve Japon teknoloji devinin holdingleri, yapay zekâ konusunda artan heyecan nedeniyle değerlemede sınırlı bir artış gördü.
3. Çin’de tüketici enflasyonu yeniden yükseliyor
Çin tüketici fiyat endeksi enflasyonu, Nisan ayında üst üste üçüncü ay artış kaydederek dünyanın en büyük ikinci ekonomisinde iç talebin iyileştiğine işaret etti.
Ulusal İstatistik Bürosunun hafta sonu açıkladığı TÜFE enflasyonu verilerine göre Nisan ayında tüketici fiyatları, yıllık bazda %0,1 olan beklentilerin üzerinde %0,3 arttı. Mart ayındaki %0,1’lik artışa kıyasla da iyileşme kaydedildi.
Aylık TÜFE enflasyon oranı da Nisan ayında %0,1’e yükselerek bir önceki aya göre %1’lik düşüşü tersine çevirdi.
Bu veri, politika desteği ve teşvik tedbirlerinin devam etmesiyle yerel talebin arttığına işaret eden ve beklenenden oldukça güçlü gelen Çin ithalat verisinden birkaç gün sonra geldi.
Ancak ÜFE enflasyonu, Nisan ayında %2,5 ile %2,3 olan beklentilerin üzerinde düşerek zayıf bir nokta olmaya devam ederken üst üste 19. ayda da düşüş yaşamış oldu. Yine de bir önceki ay kaydedilen %2,8’lik düşüşe kıyasla bu, hafif bir iyileşme anlamına geliyor.
4. Çin’e yönelik yeni gümrük tarifeleri bekleniyor
Biden yönetimi, ulusal güvenlik alanlarının yanı sıra stratejik öneme sahip sektörleri de hedef alan, Çin’e yönelik yeni gümrük vergilerini bu hafta içinde açıklayabilir.
Yarın yapılması beklenen tam duyuruda, eski Başkan Donald Trump tarafından birçok Çin malına uygulanan mevcut gümrük vergileri korunacak ancak aynı zamanda yarı iletkenler ve güneş enerjisi ekipmanlarına yeni gümrük vergileri eklenecek ve elektrikli araç gümrük vergileri artırılacak.
Wall Street Journal’ın konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere dayandırdığı haberine göre uzun süredir beklenen güncellemeyle birlikte, Çin menşeli elektrikli araçlara uygulanan gümrük vergilerinin, yaklaşık dört katına çıkarılması bekleniyor.
Bu önlemler, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde Çin’den misilleme gelmesine neden olabilir. Trump’ın 2017-2021 yılları arasındaki başkanlığı sırasında uyguladığı geniş kapsamlı gümrük vergileri, Çin ile bir gümrük vergisi savaşı başlatmıştı.
5. Ham petrol bir miktar yükselirken gözler enflasyon verilerinde
Yatırımcıların, dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı Çin’den gelen karışık enflasyon verilerini sindirmesiyle, Cuma günü ham petrol fiyatları yükselirken bu hafta ABD’den gelecek enflasyon verileri öncesinde hassasiyet de kırılgandı.
ABD ham petrol vadeli kontratları %0,4 artışla 78,54 dolardan işlem görürken Brent kontratı %0,4 artışla 83,08 dolara yükseldi.
Çin’in üretici fiyat endeksi, Nisan ayında daralarak ticari talebin durgun seyrettiğine işaret ederken tüketici fiyatları yükselerek tüketici talebinde bir toparlanmaya işaret etti.
ABD tüketici güvenine ilişkin zayıf verilerin ve yüksek enflasyon tahminlerinin, dünyanın en büyük yakıt tüketicisinde ekonomik yavaşlama endişelerini artırmasının ardından ham petrol fiyatları, önceki haftaya kıyasla hafif kayıplar yaşadı.
Beklenenden daha yüksek rakamlar, faiz indirimi umutlarını azaltacağından kilit enflasyon verileri öncesinde işlem aralıklarının dar olması muhtemel.
6. Kamuda tasarruf paketi açıklandı
Kamuda Tasarruf ve Verimlilik Paketi, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek‘in katıldığı toplantı ile açıklandı.
Paket kapsamında 3 yıl boyunca, emekli olanlar hariç kamuya yeni personel alımı yapılmayacak. Bunun yanında kamuda 3 yıl süreyle yeni araç satın alma ve kiralama yapılmayacak. 3 yıl süreyle yeni hizmet binası alımı ve yapımı durdurulacak. Yeni lojman ve sosyal tesis alımı/yapımı yasaklanacak. Mevcut sosyal tesisler ise ekonomiye kazandırılacak. Tedbirlere uymayan kamu görevlilerine idari yaptırım ve para cezası uygulanacak.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, paketle ilgili “Bu paketin nedenleri arasında birinci olarak depremin yaralarını kuvvetle sarmamız, ikincisi pandemi sonrası tüm dünyada meydana gelen enflasyonla mücadele etme irademizdir.” diye konuşurken Şimşek şu ifadeleri kullandı:
“Ekonomik temelleri sağlamlaştırmak istiyoruz. Programı sağlamlaştırıyoruz. Tasarruf üzerinden dezenflasyona destek vereceğiz.”